|
Ul. Oczapowskiego 1A
10-719 Olsztyn
|
Program szukaj  układ godzinowy  układ tabelaryczny pokaz, obserwacje mikroskopowe
| CZAS | NAZWA | WIEK | SALA | MIEJSC | REZERWACJA | 16:00-22:00 | Owady i ich czułki: co i jak czują owady Prowadzą: dr hab. Irena Grześ, prof. UWM, dr Karol Komosiński. Pokaz różnych kształtów czułków owadów z różnych grup systematycznych na preparatach mikroskopowych. Jakie bodźce środowiskowe mogą odczuwać owady? Co to są feromony? Dlaczego ćmy mają inne czułki niż mrówki? Co to jest buławka? Proponujemy możliwość samodzielnego wykonania preparatu. Uczestnicy będą mogli wykonać Quiz wiedzy o zmysłach i sposobach odczuwania u owadów. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Tkanki, które mówią: sygnały życia pod mikroskopem Prowadzą: dr Katarzyna Kisielewska, dr Marlena Gudelska, dr Jacek Kieżun, Katedra Anatomii i Histologii, Wydział Lekarski UW, NK Biologii Medycznej "Exon" Pod mikroskopem nic nie jest przypadkowe - każda komórka ma sąsiada, z którym musi się dogadać. W tym pokazie zobaczysz, jak komórki „mówią” do siebie poprzez bezpośredni kontakt: złącza międzykomórkowe, włókna tkanki łącznej i precyzyjne połączenia w tkance nerwowej. Sprawdzisz, jak organizm buduje swoje wewnętrzne sieci, jak komórki współpracują, podpierają się i przekazują sygnały bez ani jednego wypowiedzianego słowa. Histologia pokaże Ci tu język życia zapisany w kontakcie, strukturze i architekturze tkanek. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | |
pokaz/wykład
| CZAS | NAZWA | WIEK | SALA | MIEJSC | REZERWACJA | 16:00-22:00 | Zielone zmysły roślin czyli o tym, jak rośliny komunikują się z otoczeniem Prowadzą: dr hab. Katarzyna Głowacka, prof. UWM; mgr inż. Monika Komorowska-Trepner; Paulina Misiaczuk - Koło Naukowe Biologii Komórki Zaprezentujemy w jaki sposób rośliny odpowiadają na sygnały środowiskowe w tym:
- reakcję roślin na światło – fotoreceptory (m.in. fototropizm)
Uczestnicy poznają, jak rośliny „widzą” kierunek i barwę światła oraz jak wykorzystują tę informację, by optymalizować wzrost i fotosyntezę.
- reakcję roślin na dotyk – mechanoreceptory (np. Mimosa pudica)
Zaprezentujemy, jak rośliny wykrywają dotyk lub wibracje i jak potrafią szybko reagować na bodźce mechaniczne, m.in. poprzez ruchy liści.
- reakcję na pole grawitacyjne - statolity (grawitropizm)
Wyjaśnimy, skąd rośliny „wiedzą”, gdzie jest góra i dół, oraz jak obecność statolitów — ziaren skrobi znajdujących się w plastydach komórek korzeni i pędów — pozwala im orientować się w przestrzeni.
- oraz komunikację roślin z otoczeniem (m. in. allelopatia, wabienie owadów)
Uczestnicy dowiedzą się, w jaki sposób rośliny odbierają sygnały chemiczne wydzielane przez sąsiadów i jak wpływa to na ich wzrost. Pokażemy, jak rośliny wykorzystują niewidoczne dla człowieka wzory UV oraz barwy kwiatów do komunikacji z zapylaczami i nakierowywania ich na nektar. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | |
stoisko
| CZAS | NAZWA | WIEK | SALA | MIEJSC | REZERWACJA | 16:00-22:00 | "Komunikacja w świecie mikroorganizmów" Prowadzą: dr hab. inż. Sylwia Lew, prof. UWM, dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr Elżbieta Ejdys, dr hab. Dariusz Kubiak, prof. UWM, dr Ewa Sucharzewska, dr Kamila Kulesza, mgr Klaudia Kulesza-Rychter Wystawa ukazuje fascynujący, zwykle niewidoczny świat sygnałów wymienianych między bakteriami, grzybami i innymi mikroorganizmami. Ekspozycja prezentuje, jak mikroorganizmy ostrzegają się przed zagrożeniami, współpracują w tworzeniu biofilmów, rywalizują poprzez wytwarzanie toksyn i jak te procesy wpływają na zdrowie człowieka, ekosystemy oraz biotechnologię. Całość pokazuje, że komunikacja to podstawowe narzędzie przetrwania nawet w najmniejszej skali życia. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Krzyżówka Edukacyjna - rozwiąż krzyżówkę i wylosuj nagrodę - niespodziankę! Prowadzi: Studenci Samorządu Studenckiego Uczestnicy warsztatów w Kortosferze będą mogli rozwiązać krzyżówkę, odgadując hasła ukryte przy kolejnych stanowiskach. Gdy rozwiążesz całą krzyżówkę i podasz hasło główne, weźmiesz udział w losowaniu nagrody–niespodzianki! | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | Nie |
warsztaty
| CZAS | NAZWA | WIEK | SALA | MIEJSC | REZERWACJA | 08:30-09:15 | Rozwój roślin - transport substancji odżywczych od korzenia do łodygi i liści -wizualizacja barwna Prowadzi: dr Regina Frączek Składniki odżywcze przemieszczają się w roślinie dzięki dwóm głównym tkankom przewodzącym: ksylemu (drewnu), który transportuje wodę i sole mineralne od korzeni w górę, oraz floemowi (łyku), który przemieszcza produkty fotosyntezy (głównie cukry) oraz inne związki organiczne (aminokwasy, hormony) do wszystkich części rośliny. Pamiętajmy jednak, że nie wszystkie sole mineralne znajdujące się w glebie wpływają korzystnie na rozwój roślin. Dodatkowo nie bez znaczenia jest odczyn gleby, który poniżej pH 4,5 uwalnia glin z jego połączeń z innymi substancjami. Glin-trucizna ziem kwaśnych zaburza rozwój korzeni, ogranicza pobór składników odżywczych, a tym samym hamuje procesy metaboliczne roślin. Warsztaty mają na celu wykonanie wizualizacji barwnej na płytce obrazu roślin właściwie rozwijających się i narażonych na niekorzystne warunki środowiska.
Rezerwacja: e-mail: regina.fraczek@uwm.edu.pl | od 10 lat | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 324 | 15 | Tak | 08:30-10:00 | Czy wiesz, jaką część rośliny zjadasz? Prowadzi: mgr inż. Wiktoria Czochór Warsztaty mają na celu przybliżenie budowy morfologicznej roślin oraz zwrócenie uwagi na to, które ich części stanowią pokarm człowieka. Podczas zajęć uczniowie poznają różnorodne organy roślinne, uczą się je rozpoznawać i klasyfikować, a także odkrywają, że ta sama część rośliny może być jadalna u jednego gatunku, a trująca u innego.
W trakcie praktycznych obserwacji uczniowie badają świeże materiały roślinne oraz modele roślin i uczą się wskazywać cechy charakterystyczne różnych organów – od korzeni, przez pędy i liście, po kwiaty, owoce i nasiona. Warsztaty rozwijają umiejętność obserwacji, analizy i wnioskowania, a także świadomość, jak ważną rolę pełnią rośliny w życiu człowieka oraz jak różnorodne mogą być ich zastosowania kulinarne.
Rezerwacja: e-mail: wiktoria.czochor@uwm.edu.pl | szkoła podstawowa/liceum | Plac Łódzki 1, sala 102 | 15 | Tak | 09:00-14:00 | „Recyklingowa Zakładka” Prowadzi: mgr Marzena Dadasiewicz Warsztaty zero waste dla miłośników książek Zainspiruj się ideą zero waste i stwórz wymarzoną zakładkę do książek – nadaj nowe życie materiałom z recyklingu w Pracowni BioART!
Zapewniamy wszystkie niezbędne materiały (tkaniny, igły, nici, guziki itp.). | bez ograniczeń | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, Biosfera | 30 | Nie | 10:00-11:00 | "Jak porozumiewają się chruściki (Insecta: Trichoptera)" Prowadzą: dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM Obserwacja chruścików pod binokularem, wyszukanie narządów do strydulacji u larw z rodziny Hydropsychidae, budowanie modeli do naśladowania podwodnej strydulacji chruścików. Budowa różnych typów larw chruścików i typów domków. Jak porozumiewają się dorosłe chruściki (feromony, lot do światła).
Rezerwacja: e-mail: stanislaw.czachorowski@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Plac Łódzki 3, sala 316 | brak miejsc | Tak | 10:00-10:45 | "Sygnały w relacji pasożytniczej" Prowadzą: dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr Elżbieta Ejdys, dr hab. Dariusz Kubiak, prof. UWM, dr hab. inż. Sylwia Lew, prof. UWM, dr Ewa Sucharzewska, dr Kamila Kulesza, mgr Klaudia Kulesza-Rychter Pasożytnictwo to szczególny rodzaj interakcji między organizmami, w której jeden organizm (pasożyt) wywiera presję na drugi organizm (żywiciela-gospodarza), w celu przełamania jego odporności i możliwości korzystania z zasobów energetycznych. Podczas procesu infekcji pasożyt (grzyb) wysyła sygnały chemiczne do komórek gospodarza (tzw. elicitory) informujące o nadchodzącym ataku. Jest to czas, w którym gospodarz może uaktywnić liczne mechanizmy odpornościowe. Jednak, jeśli sygnały są za słabe lub nierozpoznane przez gospodarza, następuje infekcja i kolonizacja tkanek żywiciela. Objawia się to zakłóceniami w metabolizmie komórki, zmianami w wyglądzie organizmów, a nawet śmiercią organizmu żywicielskiego.
Na warsztatach uczestnicy zapoznają się z materiałem roślinnym porażonym przez grzyby chorobotwórcze, a także efektem działania mikroorganizmów na potencjalne patogeny w hodowli in vitro. Możliwość obserwacji w mikroskopie stereoskopowym, wykonania samodzielnych preparatów mikroskopowych i obserwacje w mikroskopie świetlnym przybliży uczestników do niesamowitego świata biologii pełnej sygnałów oraz zainspiruje do samodzielnego zgłębiania zjawisk przyrodniczych!
Rezerwacja: e-mail: ewko@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 303 | 14 | Tak | 10:00-11:30 | Laboratorium genetyczne: izolacja DNA „metodą kuchenną”. Prowadzą: dr hab. Piotr Androsiuk, prof. UWM. Zajęcia mają na celu przybliżenie informacji na temat materiału genetycznego i uświadomienie, że DNA jest wszędzie wokół nas. W trakcie zajęć przedstawiona zostanie działalność i wyposażenie laboratorium genetycznego. Zaprezentowane zostaną profesjonalne metody ekstrakcji kwasów nukleinowych z układów biologicznych. Ponadto przeprowadzona zostanie, we współudziale z uczestnikami, izolacja DNA w sposób możliwy do powtórzenia w warunkach domowych. Uczestnicy zajęć będą mieli również okazję samodzielnego przygotowania i przeprowadzenia rozdziału elektroforetycznego DNA w żelu agarozowym (podstawowej techniki wizualizacji kwasów nukleinowych).
Rezerwacja: e-mail: piotr.androsiuk@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 107 | 12 | Tak | 10:00-11:00 | "Sygnały życia w mikroświecie: od patogenów do probiotyków" Prowadzą: dr hab. inż. Justyna Możejko-Ciesielska, prof. UWM oraz mgr Jakub Drężek Uczestnicy będą mogli zapoznać się z tajnikami mikroorganizmów zamieszkujących nasze ciało i środowisko. Dowiedzą się, jak mikroby komunikują się, jak patogeny atakują organizm oraz jak probiotyki wspierają zdrowie. To praktyczna okazja do zgłębienia roli mikrośrodowiska w zdrowiu i chorobie.
Rezerwacja: justyna.mozejko@uwm.edu.pl | od 10 lat | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 202 | 10 | Tak | 11:00-11:45 | "Sygnały w relacji pasożytniczej" Prowadzą: dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr Elżbieta Ejdys, dr hab. Dariusz Kubiak, prof. UWM, dr hab. inż. Sylwia Lew, prof. UWM, dr Ewa Sucharzewska, dr Kamila Kulesza, mgr Klaudia Kulesza-Rychter Pasożytnictwo to szczególny rodzaj interakcji między organizmami, w której jeden organizm (pasożyt) wywiera presję na drugi organizm (żywiciela-gospodarza), w celu przełamania jego odporności i możliwości korzystania z zasobów energetycznych. Podczas procesu infekcji pasożyt (grzyb) wysyła sygnały chemiczne do komórek gospodarza (tzw. elicitory) informujące o nadchodzącym ataku. Jest to czas, w którym gospodarz może uaktywnić liczne mechanizmy odpornościowe. Jednak, jeśli sygnały są za słabe lub nierozpoznane przez gospodarza, następuje infekcja i kolonizacja tkanek żywiciela. Objawia się to zakłóceniami w metabolizmie komórki, zmianami w wyglądzie organizmów, a nawet śmiercią organizmu żywicielskiego.
Na warsztatach uczestnicy zapoznają się z materiałem roślinnym porażonym przez grzyby chorobotwórcze, a także efektem działania mikroorganizmów na potencjalne patogeny w hodowli in vitro. Możliwość obserwacji w mikroskopie stereoskopowym, wykonania samodzielnych preparatów mikroskopowych i obserwacje w mikroskopie świetlnym przybliży uczestników do niesamowitego świata biologii pełnej sygnałów oraz zainspiruje do samodzielnego zgłębiania zjawisk przyrodniczych!
Rezerwacja: e-mail: ewko@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 303 | 14 | Tak | 11:15-12:45 | Roślinne Dowody Przestępstw Prowadzi: inż. Karol Sarnecki - Naukowe Koło Botaników Botanika sądowa jest dziedziną nauki zajmującą się analizą śladów biologicznych pochodzenia roślinnego w kontekście dowodowym. Warsztaty obejmują przegląd historii tej dyscypliny oraz różnych możliwości wykorzystania roślin w ustalaniu pochodzenia materiału, identyfikacji próbek i rekonstrukcji zdarzeń.
Uczestnicy nauczą się rozróżniać poszczególne fragmenty roślin — tkanki, ich wytwory, a nawet pojedyncze komórki — korzystając z mikroskopu świetlnego i reakcji chemicznych.
Rezerwacja: e-mail: karol.sarnecki@student.uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Plac Łódzki 1, sala 102 | 16 | Tak | 11:30-12:30 | Wyścig zbrojeń w środowisku wodnym - czyli jak się najeść i samemu nie zostać zjedzonym. Prowadzą: dr hab. Joanna Pakulnicka, prof. UWM, dr inż. Andrzej Górski Celem warsztatów jest identyfikacja organizmów wodnych przy pomocy binokularów i kluczy do oznaczania oraz obserwacja ogólnej budowy ciała oraz przystosowań morfologicznych i behawioralnych umożliwiających efektywne zdobywanie pokarmu oraz takich, które pozwolą skuteczną ochronę przed drapieżnikiem.
Rezerwacja: e-mail: joanna.pakulnicka@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Plac Łódzki 3, sala 316 | 20 | Tak | 12:00-12:45 | "Sygnały w relacji pasożytniczej" Prowadzą: dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr Elżbieta Ejdys, dr hab. Dariusz Kubiak, prof. UWM, dr hab. inż. Sylwia Lew, prof. UWM, dr Ewa Sucharzewska, dr Kamila Kulesza, mgr Klaudia Kulesza-Rychter Pasożytnictwo to szczególny rodzaj interakcji między organizmami, w której jeden organizm (pasożyt) wywiera presję na drugi organizm (żywiciela-gospodarza), w celu przełamania jego odporności i możliwości korzystania z zasobów energetycznych. Podczas procesu infekcji pasożyt (grzyb) wysyła sygnały chemiczne do komórek gospodarza (tzw. elicitory) informujące o nadchodzącym ataku. Jest to czas, w którym gospodarz może uaktywnić liczne mechanizmy odpornościowe. Jednak, jeśli sygnały są za słabe lub nierozpoznane przez gospodarza, następuje infekcja i kolonizacja tkanek żywiciela. Objawia się to zakłóceniami w metabolizmie komórki, zmianami w wyglądzie organizmów, a nawet śmiercią organizmu żywicielskiego.
Na warsztatach uczestnicy zapoznają się z materiałem roślinnym porażonym przez grzyby chorobotwórcze, a także efektem działania mikroorganizmów na potencjalne patogeny w hodowli in vitro. Możliwość obserwacji w mikroskopie stereoskopowym, wykonania samodzielnych preparatów mikroskopowych i obserwacje w mikroskopie świetlnym przybliży uczestników do niesamowitego świata biologii pełnej sygnałów oraz zainspiruje do samodzielnego zgłębiania zjawisk przyrodniczych!
Rezerwacja: e-mail: ewko@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 303 | 14 | Tak | 12:00-13:30 | Laboratorium genetyczne: izolacja DNA „metodą kuchenną”. Prowadzą: dr hab. Piotr Androsiuk, prof. UWM. Zajęcia mają na celu przybliżenie informacji na temat materiału genetycznego i uświadomienie, że DNA jest wszędzie wokół nas. W trakcie zajęć przedstawiona zostanie działalność i wyposażenie laboratorium genetycznego. Zaprezentowane zostaną profesjonalne metody ekstrakcji kwasów nukleinowych z układów biologicznych. Ponadto przeprowadzona zostanie, we współudziale z uczestnikami, izolacja DNA w sposób możliwy do powtórzenia w warunkach domowych. Uczestnicy zajęć będą mieli również okazję samodzielnego przygotowania i przeprowadzenia rozdziału elektroforetycznego DNA w żelu agarozowym (podstawowej techniki wizualizacji kwasów nukleinowych).
Rezerwacja: e-mail: piotr.androsiuk@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 107 | brak miejsc | Tak | 13:00-14:00 | Skutecznie odstresuj komórki Prowadzą: dr Angelika Król-Grzymała, dr Edyta Sienkiewicz-Szłapka W codziennym życiu nasze komórki przeżywają nieustanny stres, który potęgowany jest przez zanieczyszczenie środowiska, złą dietę i pęd życia. Stan komórek naszego organizmu przekłada się na stan naszego zdrowia, komfort życia oraz wygląd skóry. Cząsteczkami, które wywołują ten stres w komórkach są wolne rodniki. Związkami redukującymi negatywne ich działanie są antyoksydanty. Całą gamę tych prozdrowotnych cząsteczek znajdziemy w darach natury czyli w owocach i warzywach. W czasie warsztatów adepci nauki pod czujnym okiem prowadzących będą analizować skuteczność antyoksydantów zawartych warzywach i owocach w zwalczaniu wolnych rodników. W czasie zajęć odpowiemy sobie na pytanie jak smacznie i skutecznie wspomagać organizm w zwalczaniu nadmiernego stresu oksydacyjnego.
Rezerwacja: e-mail: angelika.krol@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 324 | 12 | Tak | 13:30-14:30 | Mikroświat z perspektywy Temu i nie tylko... Prowadzi: dr Dariusz Michalczyk Mikroskop jest szalenie istotnym narzędziem biologa, co więcej narzędziem bardzo precyzyjnym. Ponieważ powinien być bardzo precyzyjny, na ogół jest też kosztowny. Można jednak znaleźć na rynku, między innymi w ofercie sklepów wysyłkowych, namiastki mikroskopów, za cenę niedrogiej zabawki. Na zajęciach można będzie zobaczyć takie proste urządzenia, w porównaniu z bardziej typowym mikroskopem szkolnym oraz całkiem fachowym mikroskopem badawczym. Można będzie zobaczyć do jakich obserwacji takie najtańsze mikroskopy się nadają, a czego nie należy po nich oczekiwać. Zostanie też zaproponowane maleńkie ulepszenie jednego z tych mikroskopów, dzięki któremu wyniki obserwacji będą mogły być odrobinę bardziej zachwycające.
Rezerwacja: e-mail: darim@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 114 | 12 | Tak | 14:00-15:00 | Skutecznie odstresuj komórki Prowadzą: dr Angelika Król-Grzymała, dr Edyta Sienkiewicz-Szłapka W codziennym życiu nasze komórki przeżywają nieustanny stres, który potęgowany jest przez zanieczyszczenie środowiska, złą dietę i pęd życia. Stan komórek naszego organizmu przekłada się na stan naszego zdrowia, komfort życia oraz wygląd skóry. Cząsteczkami, które wywołują ten stres w komórkach są wolne rodniki. Związkami redukującymi negatywne ich działanie są antyoksydanty. Całą gamę tych prozdrowotnych cząsteczek znajdziemy w darach natury czyli w owocach i warzywach. W czasie warsztatów adepci nauki pod czujnym okiem prowadzących będą analizować skuteczność antyoksydantów zawartych warzywach i owocach w zwalczaniu wolnych rodników. W czasie zajęć odpowiemy sobie na pytanie jak smacznie i skutecznie wspomagać organizm w zwalczaniu nadmiernego stresu oksydacyjnego.
Rezerwacja: e-mail: angelika.krol@uwm.edu.pl | szk.podst. 7-8 klasa/liceum | Collegium Biologiae, Oczapowskiego 1A, sala 324 | 12 | Tak | 16:00-22:00 | WOOD WIDE WEB – sieć, która myśli w ziemi Prowadzi: dr hab. Anna Biedunkiewicz i studenci SKN Mykologów Warsztat edukacyjno-artystyczny o komunikacji w świecie grzybów. Grzyby tworzą pod ziemią gigantyczną sieć – Wood Wide Web, którą rośliny wykorzystują do przekazywania wody, składników odżywczych i sygnałów ostrzegawczych. Podczas warsztatu wspólnie zbudujemy z włóczki rosnącą grzybnię,
która – jak w naturze – będzie się nieustannie rozrastać. Dołącz w dowolnym momencie i stań się częścią sieci życia!
Hasło wydarzenia: „Zanurz się w podziemną sieć komunikacji natury. Odkryj, jak myśli ziemia.”
Co będziemy robić: szydełkować łańcuszki – strzępki grzybni, łączyć się z innymi uczestnikami i „roślinami”, symulować przekazywanie sygnałów (woda, azot, ostrzeżenia), dowiadywać się, jak grzyby komunikują się w naturze i wspierają ekosystemy. Nie musisz umieć szydełkować – wszystkiego nauczymy na miejscu! | bez ograniczneń | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Chemiczny sygnał SOS – jak krew i tkanki radzą sobie ze stresem oksydacyjnym Prowadzą: dr Aleksandra Kurzyńska, dr Karol Mierzejewski, doktoranci: Bahadir Sahin, Fizza Zaidi Pokaz demonstruje „eksplozję katalazy” – gwałtowne pienienie po dodaniu nadtlenku wodoru do krwi i tkanki (np. wątroby). Uczniowie porównują, w której próbce reakcja jest silniejsza i omawiają, że nadtlenek wodoru (H₂O₂) to nie tylko „szkodliwy utleniacz”, ale też istotny związek w odpowiedzi zapalnej. Neutrofile w trakcie wybuchu tlenowego produkują reaktywne formy tlenu jako „chemiczny sygnał alarmowy” – sygnalizują obecność patogenów innym komórkom układu odpornościowego. Katalaza w krwi i tkankach „gasi” ten sygnał, rozkładając H₂O₂, co w doświadczeniu widzimy jako intensywną pianę (uwalniany tlen). | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Komórkowy dialog z wodą: jak erytrocyty reagują na zmianę toniczności otoczenia Prowadzą: dr Karol Mierzejewski, dr Aleksandra Kurzyńska, doktoranci: Bahadir Sahin i Fizza Zaidi Erytrocyty nie potrzebują hormonów ani neuroprzekaźników, by „rozmawiać” z otoczeniem — ich językiem jest toniczność roztworu, a odpowiedzią ruch wody przez błonę komórkową. W tym ćwiczeniu uczniowie zanurzają krew w roztworach hipo-, izo- i hipertonicznych, obserwując trzy różne reakcje komórek: pęcznienie i hemolizę, zachowanie prawidłowego kształtu lub obkurczenie. Zmiany te widoczne pod mikroskopem pozwalają prześledzić realny „dialog” między komórką a środowiskiem. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | BioChat – jak rozmawiają ze sobą komórki Prowadzą: dr hab. Agata Żmijewska, prof UWM i NK Biotechnologów oraz dr Marta Kieżun i NK Biologii Medycznej "Exon" Wejdź do świata, w którym komórki nie mają ust, uszu ani telefonów, a mimo to bez przerwy „rozmawiają”. W trakcie warsztatów zobaczysz, jak życie przekazuje informacje z prędkością błyskawicy i precyzją godną najlepszych inżynierów.
- Synapsy chemiczne i elektryczne – poznaj dwie metody komunikacji neuronów na działających modelach. Tu zobaczysz, co dzieje się w Twoim mózgu, zanim zdążysz powiedzieć „hej”.
- Układ endokrynny – interaktywna tablica pełna hormonów. Dotknij, przesuń, połącz – stwórz szlaki sygnałowe samodzielnie. Zobaczysz, jak hormony sterują metabolizmem, wzrostem, stresem i… humorem.
- Jak rozchodzą się sygnały chemiczne? Przeprowadź eksperymenty pokazujące, jak molekuły wędrują przez komórki i tkanki. Bez lania wody – czysta chemia życia.
- pH – cichy regulator komunikacji. Pod mikroskopem zobaczysz na własnych komórkach, jak zmiana pH wpływa na ich kształt i funkcjonowanie. Krótko mówiąc: Twoje komórki opowiedzą swoją historię.
- Dyfuzja jonów – migawka z życia komórki. Przeprowadzisz doświadczenie pokazujące, jak H⁺ i OH⁻ przemieszczają się w przestrzeni, tak właśnie komórki wysyłają krótkie, szybkie wiadomości. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Enzymatyczne ścieżki pasożytów – jak organizmy inwazyjne ‘rozpuszczają’ bariery gospodarza Prowadzą: dr Robert Stryiński, dr hab. Elżbieta Łopieńska-Biernat, prof. UWM oraz studenci SKN BiBMwP "Paradise" Czy pasożyty naprawdę „torują” sobie drogę do wnętrza organizmu? Tak! Wykorzystują do tego specjalne enzymy, które rozkładają białka, lipidy i inne elementy tkanek gospodarza. W czasie krótkiego pokazu uczestnicy zobaczą działanie takich enzymów na modelu z żelatyny. Powstające przejaśnienia pokazują, jak wygląda „celowana degradacja” podczas inwazji. To szybki, efektowny sposób, by zrozumieć molekularną komunikację między pasożytem a gospodarzem. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Małe wiadomości w wielkim świecie – jak pasożyty komunikują się z gospodarzem Prowadzą: dr Robert Stryiński, dr hab. Elżbieta Łopieńska-Biernat, prof. UWM oraz studenci SKN BiBMwP "Paradise" Pasożyty potrafią wpływać na komórki gospodarza, wysyłając do nich maleńkie pęcherzyki pełne białek i RNA. To niezwykle subtelna, ale skuteczna forma komunikacji. Podczas pokazu uczestnicy zobaczą prosty model takich pęcherzyków — „mini-pakiety”, które przenoszą barwnik do przygotowanych „komórek-celów”. Ten efektowny eksperyment pokazuje, jak w naturze pasożyty modyfikują funkcje komórek, wysyłając im ukryte molekularne instrukcje. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | "Komórki nadają! – odkryj język chromosomów" Prowadzą: dr Olga Jabłońska, dr hab. inż. Lech Kirtiklis, prof. UWM Chromosomy to najbardziej skondensowana postać DNA, widoczna tylko przez krótki moment podczas podziału komórki. Ponieważ chromosomy przenoszą informację genetyczną z pokolenia na pokolenie, nazywamy je nośnikami dziedziczności. Większość komórek organizmów zawiera dwie kopie każdego chromosomu: u człowieka jedną odziedziczoną po mamie i jedną po tacie. Takie pary, zwane chromosomami homologicznymi, zawierają te same geny, ale często w różnych wersjach. Liczba oraz wielkość i kształt chromosomów są często charakterystyczne dla wielu gatunków roślin czy zwierząt.
Chcesz zobaczyć to, co w cyklu komórkowym trwa tylko chwilę - chromosomy różnych zwierząt? Chcesz ułożyć „chromosomowe puzzle”, czyli dopasować chromosomy w pary homologiczne? Chcesz zaobserwować unikatowe struktury chromosomów i odkryć tajemnicze prążki?
Przyjdź - zapraszamy! | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Biochemiczne sygnały życia - jak wykryć biomolekuły? Prowadzą: dr hab. Małgorzata Dmitryjuk, prof. UWM, dr Magdalena Szczotko, dr Ewa Zaobidna, dr Dominika Rozmus Czy w mleku naprawdę kryją się białka i tłuszcze? Jak sprawdzić, czy miód zawiera naturalne cukry? W jaki sposób enzymy „mówią” nam, że są aktywne? Podczas warsztatów uczestnicy: 1. odkryją fascynujący świat biomolekuł oraz ich cichą, ale niezwykle dynamiczną komunikację; 2. poznają metody wykrywania aktywności enzymów, które działają niczym biochemiczne „sensory” życia; 3. sprawdzą obecność białek i tłuszczy w różnych materiałach biologicznych, wykonując proste, ale efektowne reakcje barwne; 4. nauczą się identyfikować cukry w miodzie, owocach i sokach, korzystając z klasycznych testów chemicznych. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:00-22:00 | Myśl, ułóż, reaguj – w świecie biologicznej komunikacji Prowadzą: dr hab. Agata Żmijewska, prof UWM i NK Biotechnologów oraz dr Marta Kieżun i NK Biologii Medycznej "Exon" Warsztat pozwala uczestnikom na praktyczne poznanie sygnałów elektrycznych mózgu oraz metod ich rejestracji za pomocą EEG. Równolegle, poprzez interaktywne układanki biologiczne — takie jak modele układu pokarmowego, serca, oka, anatomii żaby czy narządów kota — uczestnicy mogą zgłębiać zasady komunikacji w układach biologicznych. Układanki te pomagają zrozumieć, jak struktury biologiczne przekazują informacje (np. jak serce pompuje krew, jak oko odbiera światło), co świetnie łączy się z neuralną perspektywą rejestrowaną przez EEG. Podczas zajęć integrujemy teorię i praktykę w angażujący sposób: uczestnicy doświadczają samodzielnie biologicznej komunikacji — wewnątrz organizmu oraz między neuronami — i mogą rozwijać umiejętności badawcze w środowisku edukacyjnym i kreatywnym. | szkoła podstawowa/liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:15-17:15 | Biologia na 100% - „Genetyczne śledztwo: Biolog molekularny na tropie przestępstw” Prowadzą: prof. dr hab. Nina Smolińska, dr hab. Agata Żmijewska, prof. UWM, dr Marta Kieżun, dr Kamil Dobrzyń, dr Ewa Zaobidna Ten warsztat zabierze uczestników prosto na miejsce zbrodni – oczywiście w wersji naukowej, bezpiecznej i pachnącej pipetami, a nie prochem. Razem odkryjemy, jak biolodzy i kryminalistycy wyłapują niewidzialne dowody, które zdradzają więcej niż zeznania świadków. Uczestnicy poznają najczęstsze ślady biologiczne. Dowiedzą się, dlaczego nawet maleńki fragment tkanki czy pojedyncza komórka mogą zawierać całą historię przestępstwa. Najważniejszym elementem będzie polimorfizm DNA, czyli naturalne różnice w genomie każdego człowieka. Wyjaśnimy, jak te różnice stają się biologicznym kodem kreskowym i dlaczego dwie osoby na Ziemi (poza bliźniakami jednojajowymi!) nie mają identycznego profilu DNA. Uczestnicy zobaczą, jak z takich polimorfizmów tworzy się genetyczny profil sprawcy, stosowany w bazach typu CODIS. A do tego wszystkiego odrobina warsztatowej adrenaliny: - jak zabezpiecza się materiał dowodowy? - jak z kilku komórek uzyskuje się DNA? - jak wygląda analiza STR i „dopasowanie” profilu? To warsztat dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak nauka pomaga odkrywać prawdę, nawet tę starannie ukrytą. Zrób krok w stronę naukowej detektywistyki i przekonaj się, że DNA naprawdę „mówi”, jeśli tylko wiesz, jak go słuchać. | liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 16:30-17:30 | Biologiczne sekrety komunikacji - odkrywanie ukrytych sygnałów ciała Prowadzą: dr Sylwia Świgońska, dr Anna Nynca, mgr Marek Piłat, Piotr Kuźdub - ekspert poligrafii i biegły sądowy Zapraszamy do fascynującej podróży w głąb ludzkiego umysłu i ciała, aby odkryć, co tak naprawdę komunikujemy. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak odróżnić kłamstwo od prawdy? Na naszych zajęciach przeanalizujemy, jak ciało zdradza nasze intencje, i to z użyciem prawdziwego wariografu. Poznamy także sekrety mowy ciała – nauczymy się interpretować gesty, mimikę i postawę, aby lepiej rozumieć innych w codziennych interakcjach. Przyjrzymy się również sygnałom, które nasze ciało wysyła do nas samych, często nieświadomie, dając nam wskazówki na temat naszego zdrowia i emocji. Odkryj biologiczne mechanizmy, które sterują Twoją komunikacją. Przygotuj się na interaktywne eksperymenty, fascynujące ćwiczenia i wiedzę, która odmieni sposób, w jaki patrzysz na świat. Dołącz do nas i stań się mistrzem w odczytywaniu sygnałów. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | Nie | 17:30-18:30 | Biologiczne sekrety komunikacji - odkrywanie ukrytych sygnałów ciała Prowadzą: dr Sylwia Świgońska, dr Anna Nynca, mgr Marek Piłat, Piotr Kuźdub - ekspert poligrafii i biegły sądowy Zapraszamy do fascynującej podróży w głąb ludzkiego umysłu i ciała, aby odkryć, co tak naprawdę komunikujemy. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak odróżnić kłamstwo od prawdy? Na naszych zajęciach przeanalizujemy, jak ciało zdradza nasze intencje, i to z użyciem prawdziwego wariografu. Poznamy także sekrety mowy ciała – nauczymy się interpretować gesty, mimikę i postawę, aby lepiej rozumieć innych w codziennych interakcjach. Przyjrzymy się również sygnałom, które nasze ciało wysyła do nas samych, często nieświadomie, dając nam wskazówki na temat naszego zdrowia i emocji. Odkryj biologiczne mechanizmy, które sterują Twoją komunikacją. Przygotuj się na interaktywne eksperymenty, fascynujące ćwiczenia i wiedzę, która odmieni sposób, w jaki patrzysz na świat. Dołącz do nas i stań się mistrzem w odczytywaniu sygnałów. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | Nie | 17:45-18:45 | Biologia na 100% - BIOLOGIA ROŚLIN Prowadzą: dr Katarzyna Bilska, dr Katarzyna Krawczyk, dr Joanna Szablińska-Piernik Warsztaty mikroskopowe z przygotowaniem preparatów. Poznanie struktur umożliwiających roślinom oszczędne gospodarowanie wodą i regulację temperatury. Obserwacja zewnętrznych i wewnętrznych struktur roślin, które odgrywają kluczową rolę w regulacji wymiany gazowej i transpiracji. | liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 18:30-19:30 | Biologiczne sekrety komunikacji - odkrywanie ukrytych sygnałów ciała Prowadzą: dr Sylwia Świgońska, dr Anna Nynca, mgr Marek Piłat, Piotr Kuźdub - ekspert poligrafii i biegły sądowy Zapraszamy do fascynującej podróży w głąb ludzkiego umysłu i ciała, aby odkryć, co tak naprawdę komunikujemy. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak odróżnić kłamstwo od prawdy? Na naszych zajęciach przeanalizujemy, jak ciało zdradza nasze intencje, i to z użyciem prawdziwego wariografu. Poznamy także sekrety mowy ciała – nauczymy się interpretować gesty, mimikę i postawę, aby lepiej rozumieć innych w codziennych interakcjach. Przyjrzymy się również sygnałom, które nasze ciało wysyła do nas samych, często nieświadomie, dając nam wskazówki na temat naszego zdrowia i emocji. Odkryj biologiczne mechanizmy, które sterują Twoją komunikacją. Przygotuj się na interaktywne eksperymenty, fascynujące ćwiczenia i wiedzę, która odmieni sposób, w jaki patrzysz na świat. Dołącz do nas i stań się mistrzem w odczytywaniu sygnałów. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | Nie | 19:15-20:15 | Biologia na 100% - „Genetyczne śledztwo: Biolog molekularny na tropie przestępstw” Prowadzą: prof. dr hab. Nina Smolińska, dr hab. Agata Żmijewska, prof. UWM, dr Marta Kieżun, dr Kamil Dobrzyń, dr Ewa Zaobidna Ten warsztat zabierze uczestników prosto na miejsce zbrodni – oczywiście w wersji naukowej, bezpiecznej i pachnącej pipetami, a nie prochem. Razem odkryjemy, jak biolodzy i kryminalistycy wyłapują niewidzialne dowody, które zdradzają więcej niż zeznania świadków. Uczestnicy poznają najczęstsze ślady biologiczne. Dowiedzą się, dlaczego nawet maleńki fragment tkanki czy pojedyncza komórka mogą zawierać całą historię przestępstwa. Najważniejszym elementem będzie polimorfizm DNA, czyli naturalne różnice w genomie każdego człowieka. Wyjaśnimy, jak te różnice stają się biologicznym kodem kreskowym i dlaczego dwie osoby na Ziemi (poza bliźniakami jednojajowymi!) nie mają identycznego profilu DNA. Uczestnicy zobaczą, jak z takich polimorfizmów tworzy się genetyczny profil sprawcy, stosowany w bazach typu CODIS. A do tego wszystkiego odrobina warsztatowej adrenaliny: - jak zabezpiecza się materiał dowodowy? - jak z kilku komórek uzyskuje się DNA? - jak wygląda analiza STR i „dopasowanie” profilu? To warsztat dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak nauka pomaga odkrywać prawdę, nawet tę starannie ukrytą. Zrób krok w stronę naukowej detektywistyki i przekonaj się, że DNA naprawdę „mówi”, jeśli tylko wiesz, jak go słuchać. | liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | | 19:30-20:30 | Biologiczne sekrety komunikacji - odkrywanie ukrytych sygnałów ciała Prowadzą: dr Sylwia Świgońska, dr Anna Nynca, mgr Marek Piłat, Piotr Kuźdub - ekspert poligrafii i biegły sądowy Zapraszamy do fascynującej podróży w głąb ludzkiego umysłu i ciała, aby odkryć, co tak naprawdę komunikujemy. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak odróżnić kłamstwo od prawdy? Na naszych zajęciach przeanalizujemy, jak ciało zdradza nasze intencje, i to z użyciem prawdziwego wariografu. Poznamy także sekrety mowy ciała – nauczymy się interpretować gesty, mimikę i postawę, aby lepiej rozumieć innych w codziennych interakcjach. Przyjrzymy się również sygnałom, które nasze ciało wysyła do nas samych, często nieświadomie, dając nam wskazówki na temat naszego zdrowia i emocji. Odkryj biologiczne mechanizmy, które sterują Twoją komunikacją. Przygotuj się na interaktywne eksperymenty, fascynujące ćwiczenia i wiedzę, która odmieni sposób, w jaki patrzysz na świat. Dołącz do nas i stań się mistrzem w odczytywaniu sygnałów. | bez ograniczeń | Kortosfera | Bez ograniczeń | Nie | 20:45-21:45 | Biologia na 100% - BIOLOGIA ROŚLIN Prowadzą: dr Katarzyna Bilska, dr Katarzyna Krawczyk, dr Joanna Szablińska-Piernik Warsztaty mikroskopowe z przygotowaniem preparatów. Poznanie struktur umożliwiających roślinom oszczędne gospodarowanie wodą i regulację temperatury. Obserwacja zewnętrznych i wewnętrznych struktur roślin, które odgrywają kluczową rolę w regulacji wymiany gazowej i transpiracji. | liceum | Kortosfera | Bez ograniczeń | |
|
